Değişik enerji kaynaklarına yönelimin sürekli olduğu süreçte, tasarruf ciddi bir öneme sahiptir. Dolayısıyla üretimin ve özellikle tüketimin çok dikkatli yapılması ve insanların bu konuda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Elektronik sayaçlarda elektriği daha dikkatli kullanmak anlamında önemli bir unsurdur.

Türkiye'de elektronik elektrik sayaçlar ile ilgili kanuni düzenlemeler 25 Aralık 1994 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak uygulamaya girmiştir. 08. 10. 2000 tarihinde Elektrik İş Tesisat Yönetmeliği'nde yapılan bir değişiklik ile bir yıllık geçişle yeni tesislerde uygulanması zorunlu hale gelmiştir. Bu amaçla 2000 yılı Aralık ayından itibaren iskana açılacak olan yeni yapılarda elektronik sayaç kullanılması zorunlu hale gelmiştir. 8 Aralık 2001 tarihinden itibaren yeni iskanlarda uygulamaya konulan elektronik sayaç kullanma mecburiyeti çerçevesinde elektronik sayaç sektörüne yeni pazarlar açılmış ve yerli üreticiler bugüne kadar dış pazarda giremedikleri bu sektöre yoğun ilgi göstererek gerek teknolojik altyapı, gerek yetişmiş insan gücü olarak ve gerekse dünya ile entegrasyon konusunda ciddi adımlar atarak önemli yatırımlar yapmışlardır.

TEDAŞ Genel Müdürlüğü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji İşleri Etüd İdaresi yetkilileri 2000 yılında yapmış oldukları çalışmalar neticesinde birtakım hesaplamalarda bulunmuşlar ve buna göre 17:00 ile 22:00 saatleri arasında kullanımın toplam kullanıma göre miktarı %15 olarak saptanmış. 2003 Yılında bu oran daha da büyümüştür.

Tüketimin yaklaşık %25-30'unun meskenlere ait olduğu düşünüldüğünde, meskenlerde kullanılan enerjinin büyük bir kısmının faal alanın dışına kaydırılmasıyla maksimum %25'lik bir kullanım saat bazında kaybolarak daha fazla tasarrufa neden olmaktadır. Saat zamanındaki aşırı yüklenmeden oluşan hat kayıpları, vs. diğer unsurların eklenmesiyle oluşan enerjinin 2000 yılı verilerine göre yıllık bazda %15'lik kaydırılması neticesinde elde edilecek tasarruf, 1.5 milyar doları bulmaktadır. Bu kendi elimizdeki enerjiyi kullanma sırasında kara geçmek anlamına geliyor.

Sonuçta elektronik elektrik sayacının kullanımının yaygınlaşması hem enerji üreticisine hem abonelere hem de ülke ekonomisine bir katkı sağlamaktadır.

Teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte, elektrik, gaz ve su gibi tüketimlerin ölçülmesi ve faturalandırılması ile ilgili alanlardada büyük değişimler olmuştur. Elektronik alanındaki gelişmeler, sayaçlarında elektronik bir yapıya kavuşmasına yol açmıştır. Tüketim değerleri daha az hatayla ölçülebilir olmuş ve ölçümden kaynaklı kayıplar azalmıştır. Tüketim değerlerinin yanı sıra, farklı değer ve parametrelerinde sayaç üzerinde kaydedilmesi ve değerlendirilebilmesi ile pek çok yenilikler ortaya çıkmıştır. Tüketim bedelinin tahsilatı ile ilgilide değişik hizmetlere olanak vermiş, ön ödemeli sayaçlar ile nakit akışını düzenli hale getirmiştir.

AMR sistemini elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının otomatik olarak okunması olarak tanımlayabiliriz. Elektronik sayaçların hayata girmesi ile birlikte AMR uygulamalarıda giderek yaygınlık kazanmıştır.

Herhangi bir metropolde elektrik enerjisinin tüketiminin doğru bir şekilde izlenip, sağlıklı yönetilebilmesi ve de teknik olmayan kayıpların en aza indirilebilmesi, öncelikle tüketimin doğru ölçülmesi ile başlar.

Elektromekanik sayaçların fiziki yapıları nedeniyle, bu sayaçlar üzerinde kolaylıkla yasadışı işlemler yapılarak tüketimin doğru ölçülüp, doğru kaydedilmesi önlenmektedir.

Güncel Ölçüm Teknolojilerinden faydalanılarak geliştirilen modern akıllı elektronik sayaçların elektrik enerjisi tüketiminin ölçümünde kullanılması artık kaçınılmaz bir duruma gelmiştir. Bu sayaçlar ile bir yandan daha hassas ölçüm yapılırken, diğer yandan "yasa dışı" müdahaleleri zorlaştırmakta, hatta büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır. Bu tip sayaçlar yasa dışı müdahaleler yapıldığında, olayları hafızalarına kaydedebilir.

2001 Yılında AMR ile ilgili ilk rapor açıklandığında, AMR uygulamalarının 92,7 % si Kuzey Amerika yapılmıştı. Dolayısıyla Amerikan firmalarının piyasada baskın durumda olması bizi şaşırtmamalıdır.

AMR uygulamalarında en yaygın kullanılan teknoloji RF uygulamalarıdır. Bununda sebebi Kuzey Amerika da çok tercih edilmesinden kaynaklanmaktadır. Amerika dışına çıktığımız zaman PLC ( Power Line Communication ) daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

Doğal Gaz ve Su uygulamalarında şebekenin elektrikten izole edilmesi gerekliliğinden dolayı PLC pek tercih edilmemektedir. Bu uygulamalarda PLC teknolojisini kullanabilmek için RF arabirim yada izole bir bağlantının PLC cihazına girmesi gerekmektedir.

AMR Teknolojileri

Gelişen teknoloji sayesinde, sayaç okuma ve enerji satışında çok farklı yöntem ve teknolojilerin kullanılması olanaklı hale gelmiştir. Bu yöntemler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

• Akıllı Kartlı Sayaçlar
• Tuşlu (Keypad)'li Sayaçlar
• Optik Vericili Sayaçlar
• Alçak Gerilim Hattı (PLC) Üzerinden Haberleşen Sayaçlar
• Telefon Hatlı Sayaçlar
• GSM Hattı Üzerinden Haberleşen Sayaçlar
• Radyo Dalgaları ile Haberleşen Sayaçlar
• Bilgisayar Arayüzlü (RS232 gibi) Sayaçlar
• Fiber optik veya koaksiyal kablolar aracılığıyla haberleşme.
• Uydu Haberleşmesi
• El terminalleri

AMR SİSTEMİNİN FAYDALARI

Temelde AMR uygulamalarının temel hedefi tüketimi ölçmek ve faturalandırmak olsada, sağlayacağı yararlar bundan çok daha fazladır.

Enerjinin kalitesi ve güvenilirliği ile ilgili bilgilerde AMR sistemi ile toplana bilmekte ve hem tedarikçiye hemde müşteriye bu konuda fikir vermektedir.

Enerji kalitesi ve güvenilirliği hakkında fikir edinmek için aşağıda sıralanan ölçümlerin yapılması gerekecektir.

• Akım ve gerilim bilgileri, faz dengesizlikleri
• Harmonik değerleri
• Set edilen değerlere göre alınmış alarm kayıtları
• Sinusoidal dalga şekli kaydı
• Data kayıtları
• Olay sırası

Bu dataların analizi ile, tedarikçi firma enerji kalitesi ile ilgili önemli veriler elde etmektedir. Faz dengesizlikleri, hatlardaki kayıplar ve plansız elektrik kesintileri vs.. bunların önüne geçmek ve sağlıklı bir yatırım planı yapmak için gereken çalımalarda büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımı için optimum çözümler sağlanabilecektir.

Teknik olmayan kayıplar veya başka bir deyişle tüketim kayıpları, aşağıdaki ana nedenlerden oluşmaktadır:

• Ölçümü yapılamayan yada yapılmayan tüketim (bedelsiz kullanım)
• Yasadışı bağlantılar
• Ölçüm tekniğinden kaynaklı hatalar
• Sayaç okuma ve kaydetme sıradında yapılan hatalar
• Sayaçlar bağlantıları ve mekaniğinde yapılan yanıltıcı değişiklikler
• Sağlıklı "Tüketim İzleme" olanaklarının yokluğu
• Faturalandırma ve tahsilat işlemlerinde yapılan hatalar

Dağıtım Şirketleri sayaçların okunmasından tahsilata kadar geçen süreyi en aza indirgeyecek alt sistemleri mutlaka yönetim sistemlerine dahil ederek; yıllık işletme masraflarını azaltmalı, tahsilatı güvence altına alıp bugünkü tahsilat süresini de kısaltarak finansal kayıplarını en aza indirgemelidir. AMR sisteminin genel faydalarını sıralayacak olursak;

• Çoklu tarife uygulamaları ile tüketiciyi yönlendirir.
• Bilinçli tüketici oluşumuna katkı sağlar.
• Daha hızlı ve doğru veri okuma olanağı sunar.
• Şebeke problemlerini daha hızlı bir şekilde farketme ve düzeltme olanağı sağlar.
• Sayaç okuyucularının sayaca kadar gitmesi gerekmez.
• Otomatik bir şekilde, hızlı ve sağlıklı veri okunması ve kaydedilmesi sağlanır.
• Elektromekanik ölçüm yerine daha hassas ve güvenilir olan elektronik ölçüm yapılır.
• Sayacın hafızasına kaydettiği verilerden yararlanarak, sayaçlara yasa dışı müdahaleleri tespit etmede kolaylık sağlar. Bu tür müdahalelerin en aza inmesini sağlar.
• Sağlıklı veri tabanlarının oluşturulabilmesiyle, tüketimin periyodik bir şekilde bireysel ve toplam olarak izlenebilmesi ve ileriye dönük planların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesine olanak tanır.
• Şebeke problemlerinin analizi daha hızlı ve sağlıklı bir şekilde yapılır.
• Sayaç okuma ve faturalandırma işlemlerinde hataların ortadan kaldırılması ile zaman ve personel tasarrufu sağlar.
• Yasa dışı kullanımların en aza indirgenmesiyle gelir artışı sağlanır.
• Kredili veya önödemeli satışlarla, nakit akışının düzenlenmesini sağlar.
• Sayaç okuyucuların başına gelebilecek olası aksilikler söz konusu değildir.
• Sayac okuyan personel, aboneleri sık sık dolaşmak zorunda olmadığı için, hem trafikte yer işgal etmez, hemde ulaşım giderleri azalır.
• Müşteri hizmetleri kalitesinde artış sağlar.
• Farklı tüketici gruplarının tüketimlerinin sağlıklı değerlendirilmesi ( Sanayi, İçme ve Kullanma Suyu , Arıtma Tesisleri , Meskenler, Ticarethane, Resmi Daire, Yazıhane, Şantiye ve  Geçici Aboneler, Tarımsal Amaçlı Soğuk Hava Depoları, Hayır Kurumları, Dernekler, Vakıflar, Müzeler,Resmi Okullar, Resmi Kurs.,Resmi Sağlık Kuruluş., Spor Tesis.,Kültür Balıkçılığı ve Kümes Hayvanları Çiftlikleri, Şehit Aileleri ve Muharip/Malül Gaziler, Tarımsal Sulama, İbadethane ve Aydınlatma, Kalkınmada öncelikli iller vs...)